Cyfrowa dekada Europy – Technologia w służbie nowoczesnej Europy

Z artykułu dowiesz się, czym jest cyfrowa dekada Europy w ramach strategii cyfrowej Komisji Europejskiej oraz jakie są podstawowe założenia i cele cyfryzacji do realizacji w Unii Europejskiej w latach 2021-2030.

Cyfrowa dekada Europy (1) to wyzwanie na lata 2021-2030, której efektem ma być stworzenie fundamentów Europy nowoczesnej i zdigitalizowanej tak, aby wesprzeć ostatnio wyraźnie spowalniający proces integracji. Strategia cyfrowa to jednak przede wszystkim inwestycja w potencjał ludzki będący realnym nośnikiem rozwoju i transformacji.

Strategia cyfrowa pod hasłem „Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy” zaprezentowana w lutym 2020 r. to kontynuacja strategii jednolitego rynku cyfrowego (od 2015 r.) i zarazem plan osiągnięcia przez Unię dominującej pozycji na globalnej arenie cyfrowej. W praktyce chodzi o to, aby poprzez wzmożoną decentralizację działań i optymalizację procesów wewnątrzunijnych ugruntować znaczenie Europy jako lidera przemian cyfrowych i tym samym zwiększyć swoją konkurencyjność na poziomie gospodarczym i społecznym. Logika jest tu prosta i słuszna: Skoro – jak pokazuje obecna sytuacja – cyfryzacja ma być jeszcze większym stymulatorem rozwoju gospodarczego, pozytywnie oddziałując także na rynek pracy, może być również czynnikiem tworzącym szybciej przewagi konkurencyjne w skali światowej. To zaś może sprzyjać dalszemu wzmocnieniu więzi pomiędzy państwami członkowskimi Unii.

Filary strategii cyfrowej

Podstawą nowej koncepcji strategicznej ma być pojęcie solidarności w takim sensie, że każdy obywatel Europy może i powinien przyczynić się do tego, aby korzyści z transformacji cyfrowej dotyczyły jak największej liczby Europejczyków. Możemy powiedzieć, że jest to przykład maksymalnej decentralizacji, gdzie rozwój nie jest już tylko sprawą rządów państw członkowskich, a każdego pojedynczego obywatela i jego kompetencji osobistych.

Założenie to jest naturalnie słuszne, bowiem postęp technologiczny, w tym także postęp cyfrowy, zawsze zaczyna się na poziomie indywidualnym. To kluczowe kompetencje pojedynczych osób decydują o konkurencyjności konkretnych przedsiębiorstw i konkretnych państw członkowskich, pośrednio wpływając także na pozycję Unii Europejskiej jako całości. Zależność pomiędzy rozwojem osobistym a rozwojem Europy jest niewątpliwie kluczem do budowy unikalnych przewag konkurencyjnych.

Celem strategii cyfrowej jest więc bez wątpienia chęć aktywizacji możliwie jak najszerszej grupy osób, organizacji i instytucji (2) do działań na rzecz cyfrowej przyszłości Europy. Ma to być proces oddolny z Komisją Europejską tworzącą odpowiednie ramy i warunki „dla rozwoju i wprowadzania przez Europę jej własnych kluczowych zdolności” (3).

Od strony praktycznej będą to działania usprawniające procesy i struktury już istniejące w granicach Unii Europejskiej w taki sposób, aby dodatkowo wspierać:

  1. rozwój technologii służącej obywatelom Europy przede wszystkim pod kątem ułatwień w codziennym życiu,
  2. liberalizację gospodarki i wzmocnienie wolnego rynku w kierunku zwiększonej konkurencyjności przedsiębiorstw europejskich,
  3. aktywizację społeczeństwa cyfrowego wchodzącego w bezpieczne interakcje w szeroko rozumianym świecie wirtualnym.

Powyższe punkty to naturalnie filary strategii cyfrowej, tj. cele strategiczne, dzięki którym Europa ma się stać „silnym, niezależnym i ukierunkowanym na konkretne potrzeby partnerem cyfrowym” (4), a więc partnerem „na miarę ery cyfrowej” (5).

Cyfrowa dekada Europy

Wdrożenie strategii cyfrowej dającej Unii Europejskiej cyfrową niezależność i globalną dominację jest procesem wieloetapowym, który musi bazować na jasno zdefiniowanych priorytetach i w miarę precyzyjnym planie działania. W tym celu 9 marca 2021 r. Komisja Europejska zaprezentowała drogowskaz celów, które są do osiągnięcia jeszcze w tej dekadzie.

Ten tak zwany „cyfrowy kompas Europy” zakłada podjęcie konkretnych działań w czterech kluczowych obszarach:

  1. Działania na rzecz wykształcenia społeczeństwa posiadającego odpowiednie kompetencje cyfrowe
  2. Działania na rzecz rozwoju odpowiedniej infrastruktury cyfrowej
  3. Działania na rzecz cyfryzacji przedsiębiorstw
  4. Działania na rzecz cyfryzacji sektora usług publicznych

Każdy z celów zakłada osiągnięcie mniej lub bardziej konkretnych celów liczbowych, które najbliższe lata 2021-2030 mają przekształcić w cyfrową dekadę Europy i zarazem fundament transformacji cyfrowej Unii.

Społeczeństwo cyfrowe

Nośnikiem transformacji cyfrowej mają być Europejczycy i ich kompetencje osobiste, w tym przede wszystkim umiejętności korzystania z technologii cyfrowych i poruszania się w świecie wirtualnym. Celem jest, aby do 2030 r. przynajmniej 80 procent wszystkich dorosłych obywateli Unii posiadało podstawowe kompetencje cyfrowe. Dodatkowo planowane są inwestycje w rozwój kadry wykwalifikowanych profesjonalistów w zakresie rozwiązań cyfrowych, którzy mają być realnym fundamentem cyfryzacji. Komisja Europejska liczy na 20 milionów osób zatrudnionych w branży ICT (z ang. information and communication technologies), przy czym celem jest także większa aktywizacja kobiet w tym obszarze.

Infrastruktura cyfrowa

Infrastruktura cyfrowa to rzeczywiste podłoże dostępu do świata cyfrowego. Dostęp ten ma być bezpieczny, stały i wytrzymały, co wymaga rozwoju sieci komórkowej piątej generacji (5G) we wszystkich obszarach zaludnionych oraz zapewnienie wszystkim gospodarstwom domowym szybkich połączeń na poziomie gigabajtów. Dodatkowo celem jest rozbudowa infrastruktury brzegowej w sposób neutralny i bezpieczny dla środowiska (wdrożonych ma zostać 10 tysięcy nodów, czyli tzw. węzłów brzegowych). To wymaga wzmożonego zaangażowania przedsiębiorstw europejskich, które miałyby także zwiększyć swoje udziały w światowej produkcji nowoczesnych półprzewodników. Komisja Europejska liczy tutaj na wzrost do poziomu 20 procent.

Cyfrowe przedsiębiorstwa

Transformacja cyfrowa nie jest możliwa bez prywatnego biznesu, który w ramach stałej optymalizacji sam dąży do podniesienia jakości swojej oferty i tym samym konkurencyjności, kierując się przy tym zarówno kryterium efektywności jak i rentowności. Jest to – jak Komisja Europejska słusznie zakłada – naturalny sojusznik w procesie cyfryzacji Europy, na którym będzie spoczywał trud infrastrukturalnej przemiany. Do 2030 roku ponad 90 procent przedsiębiorstw z sektora MŚP ma znaleźć się co najmniej na podstawowym poziomie cyfryzacji. W praktyce chodzi o szerokie korzystanie z usług typu cloud computing (usługi w chmurze), danych typu big data oraz wdrożenie rozwiązań bazujących na sztucznej inteligencji.

Cyfrowe usługi publiczne

Ostatni kluczowy obszar działań dotyczy cyfryzacji sektora usług publicznych tak, aby do 2030 r. wszystkie kluczowe usługi dla obywateli były już dostępne online. To zakłada oczywiście mocną aktywizację samych Europejczyków, którzy w 80 procentach powinni już korzystać z identyfikacji typu eID (z ang. electronic identification), czyli identyfikacji za pośrednictwem narzędzi elektronicznych. Konsekwencją tego miałby być postęp w obszarze dostępności danych wrażliwych, w tym przede wszystkim dokumentacji medycznej.

„Cyfrowy kompas Europy” będzie służyć jako podstawa programu politycznego, który ma być jeszcze uzgodniony z Parlamentem Europejskim i Radą Europejską. W procesie zarządzania i monitorowania transformacji mają uczestniczyć zarówno organy Unii Europejskiej jak i państwa członkowskie. W miarę szybko mają zostać wdrożone szerokie projekty z udziałem wielu krajów, aby móc maksymalnie korzystać z efektów synergii. Takie projekty możliwe są tylko przy wspólnym zaangażowaniu inwestycyjnym uwzględniającym możliwości budżetowe Unii, państw członkowskich i współdziałających przedsiębiorstw.

Podsumowanie

Wizja zdigitalizowanej (i mocnej cyfrowo) Europy bazującej na nowoczesnych technologiach wydaje się koniecznością w sytuacji widocznie spowalniającego procesu integracyjnego i przede wszystkim malejącej motywacji po stronie niektórych rządów państw członkowskich i samych Europejczyków. Transformacja cyfrowa aktywizująca wszystkie siły społeczne Unii, co zakłada właśnie plan dla cyfrowej dekady Europy, oraz przynosząca korzyści wszystkim obywatelom , przedsiębiorstwom i w konsekwencji państwom daje szansę ponownego przyśpieszenia jak i osiągnięcia poziomu konkurencyjności, który dotychczas nie udało się jeszcze osiągnąć w skali globalnej.

Słuszna jest koncepcja, że odpowiednie zastosowanie nowoczesnych rozwiązań cyfrowych może dać przewagę na każdym poziomie struktury organizacyjnej, tj. na poziomie miast, gmin, regionów, krajów, strefy euro i całej Unii. Kluczowe jest tutaj zrozumienie, że nośnikami przemiany muszą być sami Europejczycy i ich kompetencje osobiste, co zaś może stanowić istotny element integracji oddolnej. Ostatecznie liczy się wspólny cel.

Wszystko wskazuje na to, że Komisja Europejska dostrzega korzyści wynikające z inwestycji w potencjał ludzki, proponując także opracowanie ramowych zasad cyfryzacji, w tym przede wszystkim dostępu do łączności wysokiej jakości, możliwości zdobycia kompetencji cyfrowych, dostępu do usług publicznych i usług online w sposób sprawiedliwy dla wszystkich. Solidarność tworzenia i korzyści to niewątpliwie kluczowa cecha planowanej transformacji cyfrowej.


(1) Komisja Europejska – Komunikat prasowy, „Cyfrowa dekada Europy: Komisja wyznacza kierunek w celu utworzenia do2030 r. Europy opartej na technologiach cyfrowych”, Bruksela, 9 marca 2021 r.: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/IP_21_983
(2) W dokumencie mowa jest o regionach, gminach,  środowiskach  akademickich,  społeczeństwie  obywatelskim,  instytucjach  finansowych,  przedsiębiorstwach i przedsiębiorstwach społecznych. Zob.: Komunikat Komisji, „Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy”, COM(2020) 67 final, Bruksela, 19 lutego 2020 r., str. 5: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52020DC0067&from=PL
(3) Komunikat Komisji, „Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy”, COM(2020) 67 final, Bruksela, 19 lutego 2020 r., str. 2.
(4) Komunikat Komisji, „Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy”, COM(2020) 67 final, Bruksela, 19 lutego 2020 r., str. 3.
(5) Komunikat Komisji, „Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy”, COM(2020) 67 final, Bruksela, 19 lutego 2020 r., str. 3.
dr Przemysław Jóskowiak
dr Przemysław Jóskowiak
Założyciel EECOM (European Institute for E-commerce), właściciel Stratego24, praktyk z wieloletnim doświadczeniem, autor kursów know-how “E-biznes w praktyce”, “E-marketing w praktyce”, “Business & Management”, “E-commerce w praktyce”, “Kampania promocyjna w sieci”, “Social media w e-commerce”, “WordPress w e-commerce” oraz podręczników know-how dla firm i biznesów o budowie profesjonalnej prezencji w sieci, wykładowca UW i UO UW, ekspert Inkubatora UW
Kursy e-commerce